Dwie bezpłatne zmiany lekarza POZ rocznie poznaj zasady i wyjątki dotyczące wyboru opieki zdrowotnej.
- Każdy pacjent ma prawo do dwóch bezpłatnych zmian lekarza rodzinnego (POZ) w ciągu roku kalendarzowego.
- Trzecia i każda kolejna zmiana w tym samym roku kosztuje 80 zł.
- Istnieją wyjątki, kiedy dodatkowe zmiany są bezpłatne, np. zmiana miejsca zamieszkania, likwidacja przychodni, czy osiągnięcie pełnoletności.
- Zmiany można dokonać tradycyjnie w przychodni lub online przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP).
- Zasady te dotyczą również zmiany pielęgniarki i położnej POZ.
- Pacjent może wybrać lekarza POZ w dowolnym miejscu w Polsce, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Ile razy w roku zmienisz lekarza rodzinnego bez opłat?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, każdy pacjent ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia ma prawo do dwukrotnej, bezpłatnej zmiany lekarza rodzinnego (lekarza POZ) w ciągu jednego roku kalendarzowego. Co ważne, te zmiany nie wymagają podawania żadnej przyczyny. Możesz po prostu uznać, że chcesz zmienić lekarza i masz do tego pełne prawo, bez tłumaczenia się z powodów swojej decyzji.
Co jednak, gdy potrzebujesz dokonać trzeciej lub kolejnej zmiany w tym samym roku kalendarzowym? W takiej sytuacji każda kolejna zmiana wiąże się z opłatą w wysokości 80 zł. Opłatę tę należy uiścić na konto odpowiedniego oddziału wojewódzkiego NFZ. Pamiętaj, aby zachować potwierdzenie wpłaty, ponieważ może być ono potrzebne podczas składania deklaracji w nowej przychodni.
Warto podkreślić, że te same zasady dotyczące limitu bezpłatnych zmian, opłaty za kolejne oraz wyjątków od tej reguły, mają zastosowanie również do zmiany pielęgniarki POZ oraz położnej POZ. Co istotne, wybory te są niezależne od siebie. Oznacza to, że możesz zmienić lekarza dwa razy bezpłatnie, a także dwa razy bezpłatnie zmienić pielęgniarkę, nie wpływając na limit drugiej usługi.
Kiedy zmiana lekarza jest zawsze bezpłatna? Wyjątki od reguły 80 zł
Chociaż standardowy limit to dwie bezpłatne zmiany w roku, istnieją pewne sytuacje, w których każda kolejna zmiana lekarza POZ, nawet trzecia czy czwarta w danym roku kalendarzowym, jest całkowicie bezpłatna. Są to okoliczności niezależne od woli pacjenta, które uzasadniają odstępstwo od reguły 80 zł. Oto najważniejsze z nich:
- Zmiana miejsca zamieszkania: Jeśli przeprowadzasz się do innej miejscowości, dzielnicy czy nawet na inną ulicę, co wiąże się ze zmianą obszaru działania dotychczasowej przychodni, możesz bezpłatnie zmienić lekarza POZ. Jest to logiczne, ponieważ dostęp do opieki zdrowotnej powinien być wygodny i bliski Twojemu miejscu zamieszkania.
- Zamknięcie lub likwidacja przychodni: W sytuacji, gdy przychodnia, do której byłeś zapisany, przestaje istnieć lub ulega likwidacji, masz prawo do bezpłatnej zmiany lekarza. To oczywiste, że nie możesz pozostać bez opieki medycznej z powodu zamknięcia placówki.
- Zaprzestanie udzielania świadczeń przez lekarza: Jeśli Twój dotychczasowy lekarz POZ przechodzi na emeryturę, zmienia miejsce pracy, zawiesza działalność lub z innych powodów przestaje udzielać świadczeń w danej przychodni, przysługuje Ci bezpłatna zmiana.
- Osiągnięcie pełnoletności: W momencie ukończenia 18. roku życia, pacjent zyskuje pełną zdolność do czynności prawnych i może samodzielnie wybrać swojego lekarza POZ, nawet jeśli wcześniej był przypisany do lekarza dziecięcego. Ta pierwsza samodzielna deklaracja jest zawsze bezpłatna.
- Inne przyczyny niezależne od pacjenta: Mogą wystąpić również inne, rzadziej spotykane sytuacje, które leżą po stronie świadczeniodawcy (przychodni lub lekarza) i uniemożliwiają dalsze korzystanie z jego usług. W takich przypadkach również możesz liczyć na bezpłatną zmianę. Zawsze warto skonsultować taką sytuację z oddziałem NFZ, aby upewnić się co do bezpłatności zmiany.
Jak zmienić lekarza rodzinnego krok po kroku? Praktyczny poradnik
Zmiana lekarza rodzinnego nie jest skomplikowanym procesem, a co więcej, masz do wyboru dwie wygodne metody. Możesz to zrobić tradycyjnie, odwiedzając wybraną przychodnię, lub skorzystać z nowoczesnego rozwiązania online, za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP). Wybór metody zależy od Twoich preferencji i dostępu do internetu.
Metoda tradycyjna: wizyta w nowej przychodni i deklaracja papierowa
Jeśli preferujesz osobisty kontakt lub nie masz dostępu do Internetowego Konta Pacjenta, możesz zmienić lekarza, składając papierową deklarację w wybranej przez siebie przychodni. Cały proces jest bardzo prosty i nie wymaga wcześniejszego informowania poprzedniej placówki ani wypisywania się z niej. Wystarczy, że udasz się do rejestracji nowej przychodni i poinformujesz o chęci zapisania się do konkretnego lekarza POZ. Na miejscu otrzymasz formularz deklaracji wyboru, który należy wypełnić. Do wypełnienia deklaracji potrzebne będą podstawowe dane:
- Imię i nazwisko
- Numer PESEL
- Adres zamieszkania
- Numer telefonu
- Wskazanie wybranego lekarza POZ (oraz ewentualnie pielęgniarki i położnej POZ)
Po wypełnieniu i podpisaniu deklaracji, pracownik przychodni wprowadzi Twoje dane do systemu. Od tego momentu Twoja deklaracja jest w trakcie realizacji. Warto zapytać o przewidywany czas aktywacji deklaracji.
Przeczytaj również: Jak podziękować lekarzowi? Wdzięczność czy łapówka poradnik
Zmiana lekarza online: jak to zrobić wygodnie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP)?
Dla wielu osób najwygodniejszą opcją jest zmiana lekarza online, za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP), dostępnego na portalu pacjent.gov.pl. To szybki i intuicyjny sposób, który pozwala załatwić formalności bez wychodzenia z domu. Oto kroki, jak to zrobić:
- Zaloguj się do IKP: Wejdź na stronę pacjent.gov.pl i zaloguj się do swojego Internetowego Konta Pacjenta. Najczęściej używanymi metodami logowania są Profil Zaufany, e-dowód lub bankowość elektroniczna.
- Przejdź do sekcji "Moja Podstawowa Opieka Zdrowotna": Po zalogowaniu znajdź w menu lub na stronie głównej sekcję dotyczącą POZ.
- Wybierz opcję "Zmień lekarza/pielęgniarkę/położną": Kliknij w odpowiednią opcję, aby rozpocząć proces zmiany.
- Wyszukaj nową placówkę i lekarza: System pozwoli Ci wyszukać przychodnię i konkretnego lekarza POZ, do którego chcesz się zapisać. Możesz filtrować wyniki po lokalizacji, nazwie placówki czy nazwisku lekarza.
- Wypełnij e-deklarację: Po wybraniu lekarza, system wyświetli formularz e-deklaracji. Sprawdź poprawność swoich danych, a następnie potwierdź wybór.
- Potwierdź zmianę: Zazwyczaj wymagane jest potwierdzenie operacji, np. kodem SMS lub Profilem Zaufanym.
Po wykonaniu tych kroków Twoja e-deklaracja zostanie wysłana do wybranej przychodni. To naprawdę proste i oszczędza czas!

Praktyczne aspekty zmiany lekarza POZ, czyli co warto wiedzieć
Po złożeniu deklaracji wyboru, czy to w formie papierowej, czy elektronicznej, przychodnia ma zazwyczaj do 7 dni na jej akceptację i wprowadzenie zmiany w systemie. W praktyce często dzieje się to szybciej, ale warto mieć na uwadze ten termin. Status swojej deklaracji i informację o tym, czy została już zaakceptowana, możesz na bieżąco sprawdzać w swoim Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) w sekcji "Moja Podstawowa Opieka Zdrowotna".
Jednym z częstych pytań jest to, co dzieje się z dokumentacją medyczną po zmianie lekarza. Ważne jest, aby wiedzieć, że Twoja dotychczasowa dokumentacja medyczna pozostaje w poprzedniej przychodni. Nowy lekarz POZ, do którego się zapisałeś, może zażądać jej udostępnienia od poprzedniej placówki. Jako pacjent masz również prawo do otrzymania kopii swojej dokumentacji medycznej z poprzedniej przychodni, co jest przydatne, jeśli chcesz mieć ją przy sobie lub przekazać nowemu lekarzowi.
W sytuacji, gdy Twoja e-deklaracja złożona online zostanie odrzucona na przykład z powodu braku miejsc u danego lekarza, problemów technicznych, czy błędów w danych nie wlicza się ona do limitu bezpłatnych zmian. Oznacza to, że możesz spróbować ponownie wybrać innego lekarza lub skontaktować się bezpośrednio z przychodnią, aby wyjaśnić przyczynę odrzucenia i ewentualnie złożyć deklarację w innej formie.
Zmiana lekarza a ciągłość leczenia: odpowiedzi na częste pytania
Wielu pacjentów obawia się, że zmiana lekarza rodzinnego może wpłynąć na ciągłość ich leczenia. Mogę Cię zapewnić, że nie masz się czym martwić. Dotychczasowe e-recepty i e-skierowania, które zostały wystawione przez Twojego poprzedniego lekarza, zachowują swoją ważność. Możesz je zrealizować bez problemu, niezależnie od tego, kto jest Twoim obecnym lekarzem POZ.
Kolejne często zadawane pytanie dotyczy możliwości wyboru lekarza w innej dzielnicy lub mieście. Chcę podkreślić, że w Polsce nie ma rejonizacji w podstawowej opiece zdrowotnej. Masz pełne prawo wybrać lekarza POZ w dowolnym miejscu w Polsce, niezależnie od Twojego miejsca zamieszkania. To daje dużą swobodę i pozwala na wybór lekarza, któremu najbardziej ufasz, nawet jeśli ma on swoją praktykę w innej miejscowości.
Jeśli chodzi o zmianę lekarza rodzinnego dla dziecka, procedura jest podobna. Zmiany dokonuje rodzic lub opiekun prawny dziecka. Można to zrobić zarówno tradycyjnie w przychodni, składając deklarację w imieniu dziecka, jak i online przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) rodzica. W IKP rodzic ma dostęp do danych swoich dzieci i może w ich imieniu dokonywać niezbędnych formalności.
